
Monforte converteuse no epicentro dunha controversia política e social logo do anuncio da Xunta de Galicia, o 13 de setembro, da creación do primeiro centro específico para menores estranxeiros na comunidade. A conselleira de Política Social e Igualdade, Fabiola García, presentou o proxecto acompañada polo xerente de Prodeme, Julio Cortiñas. O centro, que se situará no edificio residencial Francisco Suárez, contará con 80 prazas e pretende dar resposta ao reparto impulsado polo Goberno central, que prevé trasladar 317 adolescentes migrantes a Galicia. García agradeceu a colaboración da entidade social e cualificou a medida estatal de imposición, denunciando que o traslado carece de financiamento suficiente e obrigará a investir arredor de 30 millóns de euros anuais. A conselleira advertiu de que se rompe o modelo galego de protección integrador, baseado en recursos de pequena escala como os pisos tutelados, e confirmou que a Xunta seguirá recorrendo o reparto ante a xustiza.
A reacción municipal non se fixo esperar. O 15 de setembro, o alcalde de Monforte, José Tomé Roca, expresou a súa sorpresa pola visita da conselleira sen aviso previo ao Concello, cualificando o feito de falta de respecto institucional. Tomé subliñou que a decisión da localización corresponde á Xunta e non ao municipio, lembrando que o Estado fixa o reparto entre comunidades e que Galicia podía ter optado por situar o centro noutras cidades máis grandes. O rexedor destacou que Monforte é unha cidade aberta e acolledora, pero recalcou que o Concello non foi consultado e que a integración social e laboral destas persoas corresponde á administración autonómica.
Na mesma xornada, o portavoz do Grupo Popular na Deputación de Lugo, Antonio Ameijide, replicou a Tomé lembrando que o reparto é unha imposición do Goberno de Pedro Sánchez e que o PSOE e o BNG apoiaron a medida no Congreso. Ameijide afirmou que, se o alcalde e presidente da Deputación non está de acordo, debe pedirlle directamente a Sánchez que corrixa o reparto. O dirixente popular insistiu en que, unha vez establecida a distribución, todas as administracións deben implicarse na integración dos menores e puxo en valor a colaboración de Prodeme para acoller os adolescentes en Monforte.
ATAQUE CON CÓCTELES MOLOTOV
O conflito institucional deu paso a un episodio de maior gravidade a madrugada do 20 de setembro, cando o edificio destinado ao centro sufriu un ataque con cócteles molotov. Segundo a Policía Nacional, dous artefactos incendiarios foron lanzados contra o inmoble: un deles entrou por unha ventá forzada e explotou no comedor da planta baixa, provocando un incendio que destruíu parte da estancia e danou a instalación eléctrica, cortinas e materiais sintéticos. O fume espallouse polo edificio, aínda que os danos quedaron concentrados no comedor. O segundo artefacto quedou fóra sen estourar. O suceso ocorreu apenas unha semana despois do anuncio oficial e motivou un amplo despregamento de bombeiros e axentes policiais. A Policía Científica recolleu probas e analiza tanto as imaxes das cámaras de seguridade, nas que aparecen varias persoas, como mensaxes en redes sociais que incitaban á violencia contra o centro.
REACCIÓNS POLÍTICAS E INSTITUCIONAIS
O alcalde de Monforte condenou con firmeza o ataque, que cualificou de atentado, e convocou unha xunta de voceiros municipais que fixo un rexeitamento unánime. Tomé visitou o edificio pola mañá, expresou o apoio do Concello ao xerente de Prodeme e ofreceu a colaboración da Policía Local á investigación da Policía Nacional. A conselleira Fabiola García tamén censurou o ocorrido, pediu prudencia para non entorpecer as pescudas e advertiu de que a Xunta non aceptará “chantaxes de violentos”, confirmando que o centro seguirá adiante.
As reaccións políticas sucedéronse. O secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, advertiu en Pontevedra contra o “discurso do odio” e vinculou este tipo de delitos á propagación de mensaxes ultras. Reclamou responsabilidade a toda a sociedade e confianza na investigación policial para identificar os autores. Pola súa banda, a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, acusou ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, de trasladar a Galicia un discurso de crispación e racismo semellante ao da extrema dereita madrileña, e responsabilizouno de contribuír a un clima que desembocou no ataque. Pontón criticou a utilización dos menores como elemento de confrontación política e denunciou que a Xunta anunciase publicamente a localización do centro, o que considera unha quebra da confidencialidade e da protección destes adolescentes.
INTERVENCIÓN DE VOX
A polémica ampliouse coa intervención de Vox. O 23 de setembro, a portavoz nacional de Axenda España e deputada na Asemblea de Madrid, Isabel Pérez Moñino, visitou Monforte para expresar o rexeitamento do partido á instalación do centro. Acompañada polos responsables provinciais de Vox en Galicia, criticou ao PP por pactar co PSOE e acusouno de escoller “inseguridade” para os veciños e asegurou que experiencias semellantes noutros puntos de España xeraron problemas de delincuencia e pediu que quen defende a chegada dos menores os acolla nas súas casas. Preguntada polo ataque ao edificio, non condenou expresamente o feito e culpou ás decisións do bipartidismo de xerar estas situacións.
A visita estivo marcada por fortes medidas de seguridade e pola protesta convocada por Galiza Nova baixo o lema “Fascismo fóra de Monforte”. Decenas de manifestantes corearon consignas antifascistas e increparon á comitiva de Vox, producíndose momentos de tensión cando unha simpatizante do partido se enfrontou aos concentrados. As declaracións de Pérez Moñino tiveron lugar entre berros de “fascistas” e “non os queremos”, mentres a Policía Local e Nacional vixiaba para evitar incidentes maiores.
Dende o anuncio inicial ata o ataque e as reaccións posteriores, o debate sobre o centro de menores migrantes de Monforte revelou unha forte división política e social. A investigación policial continúa aberta para identificar os autores do atentado, mentres as institucións manteñen o pulso sobre a xestión da chegada dos adolescentes e sobre a responsabilidade na escalada de tensión arredor do proxecto.•





