Os incendios de Pantón e Sober arrasan máis de 2.000 hectáreas no corazón da Ribeira Sacra

O lume afectou tamén a viñedos en plena vendima e os veciños reclaman a ampliación dos prazos das axudas

O avance das lapas durante a pasada fin de semana en Pantón e Sober deixou unha pegada visible na paisaxe e tamén na vida diaria da Ribeira Sacra. O lume, que chegou a rodear varias vivendas e a afectar a viñas en plena campaña de vendima, xerou unha fonda preocupación entre viticultores e veciños que, aínda co incendio xa estabilizado, observan con incerteza os danos que este episodio provocará no territorio.
Entre as máis de 2.000 hectáreas queimadas hai monte raso, masas arbóreas e tamén parcelas dedicadas ao viño, un dos motores económicos da zona. O Consello Regulador da Denominación de Orixe Ribeira Sacra puxo en marcha un proceso de avaliación para cuantificar o alcance real das perdas, nun momento especialmente delicado ao coincidir coa recollida da uva. Para moitos produtores, as lapas situáronse a escasos metros das explotacións, obrigando a deter traballos e a reforzar as medidas de prevención.
A dimensión do incendio activou un amplo dispositivo de emerxencias, con medios aéreos e terrestres despregados, así como a colaboración da Unidade Militar de Emerxencias, bombeiros comarcais, GES e forzas de seguridade. Durante os días de maior intensidade, varios núcleos de poboación permaneceron en vilo ante o risco de que as lapas alcanzasen as vivendas, o que obrigou a evacuación preventiva dalgúns veciños.
A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, e o presidente da Xunta desprazáronse ata o posto de mando avanzado en Ferreira de Pantón para coñecer a situación e seguir a evolución do lume. Posteriormente, Gómez percorreu algunhas das zonas máis afectadas, entre elas viñedos de Rosende, en Sober, e parcelas en San Román de Acedre, en Pantón. Desde a Xunta confirmouse que as liñas de axuda abertas para os danos da vaga de lumes do verán tamén cubrirán os estragos ocasionados por este último episodio.
Con todo, os prazos habilitados para solicitar estas compensacións preocupan aos afectados. O Sindicato Labrego Galego reclamou unha ampliación do período de presentación de solicitudes, que remata a finais de setembro, ao considerar que moitas familias damnificadas non terán marxe suficiente para tramitar a documentación. As axudas foron publicadas o pasado 30 de agosto coa intención de paliar os efectos dunha vaga de incendios que xa arrasara máis de 150.000 hectáreas en Galicia antes deste novo episodio.
Na Ribeira Sacra, a prioridade inmediata é recuperar a normalidade e garantir que a vendima poida completarse con seguridade. Aínda así, paira a preocupación polo futuro das viñas afectadas e polo impacto que poida ter este lume sobre unha paisaxe cultural que aspira a acadar o recoñecemento de Patrimonio Mundial. Mentres o Consello Regulador continúa coa avaliación dos danos e os viticultores retoman a actividade, os concellos de Pantón e Sober manteñen a coordinación co dispositivo de emerxencias por se fose necesaria unha nova intervención.
O incendio, estabilizado tras días de intenso traballo, deixou patente a vulnerabilidade dun territorio onde a natureza, a actividade económica e o patrimonio cultural se entrelazan. A veciñanza, agradecida pola resposta dos equipos de extinción e das persoas voluntarias, insiste agora en que as administracións non se esquezan do paso das lapas por unha comarca que loita por combinar tradición, produción vitivinícola e conservación da súa contorna.•