Entrevista a Xoel López

Falamos con Xoel López, célebre cantante e compositor coruñés que comprende a esencia da música como un sentimento de dimensións universais

P: Quen é Xoel López? Como te definirías como músico?
R: Definiríame como un apaixonado da música, un comunicador por necesidade, porque creo que me comunico desde unha posición que vai máis alá da decisión de facelo. Polo tanto, dediquei toda a miña vida a aquilo que é a miña profesión e o meu oficio, e cóidoo como se fose un artesán, coa paixón e o cariño que creo que merece. Estaría rodeado de música aínda que non fose o meu traballo, pero, por sorte, si o é.

P: O teu último traballo discográfico, “Oniria Popular”, é un disco que convida manifestamente á introspección, un espello sonoro que nos confronta co máis profundo dun mesmo e que nos revela, a través dun estilo recoñecible pero con matices de frescura musical, unha das características máis singulares do ser humano: a inestabilidade. Canto de necesario resulta, desde a canción, reflexionar sobre un mesmo e afastarse momentaneamente do piloto automático que levamos posto?
R: Creo que bastante. As cancións que propoño nacen dunha reflexión, de non aceptar todo tal e como vén; hai algo de ir máis alá e comprometerse coas propias emocións. Quizais cousas que noutros contextos se deixan pasar, eu gárdoas, cántoas e evócoas. Ultimamente véuseme moito á cabeza o exemplo de “Las Moscas”, de Antonio Machado; paréceme o cumio dun poeta que chega a sublimar algo tan sinxelo e cotián como as moscas nunha fermosa metáfora da lembranza da infancia. É interesante o que dis porque, efectivamente, supóñese que o artista ou escritor de cancións ten que ver máis alá, ou deterse un pouco máis onde outros deixan correr o imaxinario. Non podo evitar ter esa visión das cousas e determe naquilo que outros deixarían pasar de longo.

P: Por que cres que a música ten ese poder sublimador?
R: Pois precisamente por iso, porque é algo que todo o mundo sente pero no que non se detén a poñer palabras. Sentín cousas parecidas lendo un artigo de prensa no que vexo algo que penso, ou cunha crítica de cinema que explica á perfección o que sentín ao ver unha determinada película. Entón, ocorre algo parecido coas cancións: apelan aos sentimentos máis profundos da xente que, quizais, non ten as ferramentas ou o tempo para atopar ese momento de emocionarse, de chegar a ese lugar do foro interno. Sempre digo que todos poderiamos ser máis poéticos do que pensamos; o que pasa é que a vida lévate a estar noutro modo, a ter que tirar cara adiante e non ter tempo para iso. Con todo, pode ocorrer que un día unha canción te atravesa e che toca xusto algo que estaba agochado en ti e acaba saíndo. Por iso se fala do poder terapéutico da música, porque conecta con algo que está aí. Ás veces non o podemos ver, pero está.

P: Falabas de apelar á emoción das persoas. Cando un artista escribe unha canción, establece unha sinerxía co oínte, unha relación particular que difire en función do individuo. Como xestionas o feito de establecer tantas relacións con xente que non coñeces, pero que sente coa mesma intensidade emocional coa que compuxeches as cancións?
R: Nun principio falo dunha maneira máis visceral, non es moi consciente. Agora, cando compoño, tampouco o penso, porque me poría nun estado máis cerebral e gústame deixarme levar, pero si que é certo que acabas decatándote de que hai unha resposta ou feedback, e é algo moi bonito. Sempre digo que o máis fermoso deste traballo é cando alguén che di que a túa canción forma parte dun momento especial da súa vida, e sei o que é porque tamén me pasa. Ademais de compositor son un melómano; tamén sinto coas cancións doutros e sei o importante que é, e paréceme precioso cando ocorre. Respondendo mellor á túa pregunta, hai algo de universal en todo isto. De feito, o propio título do disco, “Oniria Popular”, apela precisamente a iso. Da miña oniria a todas as onirias, dos meus sentimentos ao popular, porque o popular non deixa de ser a construción de todas as individualidades e, no fondo, non somos tan diferentes. Ao final, o presidente de calquera país enorme e a persoa que limpa nunha barra de bar senten practicamente o mesmo, aínda que pareza que non e as formas cambien, pero os sentimentos son idénticos. Cando apelas ao básico do ser humano, aos anhelos, ás ausencias, ao amor, unha canción que escribes na intimidade da túa casa acaba sendo unha canción que corean milleiros de persoas nun concerto.

P: Continuando co fío da reflexión que implica a canción, cando se formulan as reflexións, non teñen por que chegar a ningún porto concreto.
R: E pasa moito. Imaxina, eu teño rexistradas máis de dúascentas cancións, e hai 150 das que non se lembra ninguén. Hai cancións que callan máis e outras que callan menos.

P: As cancións son o remedio do inconformismo existencial, a chave para a aceptación e a reflexión saudable de certas cousas que nos fan ser quen somos?
R: No meu caso, como bo galego, déixoo todo nun punto de certa relatividade (risas). Non son nada categórico e, se o fun algunha vez, non era a miña intención. Relativizo, son máis dos grises ca dos brancos e negros, e penso que as miñas cancións reflicten esa relatividade das cousas. Como dis ti, non sempre hai unha resposta concreta para as cousas; ás veces a resposta é “a vida é así”. Aínda que en certas ocasións hai unha certa xustiza poética, outras veces a vida é inxusta. Ao final, as cancións non deixan de ser un reflexo de toda esa complexidade que nos mostra a vida, e aos meus 48 anos teño claro que a vida non é sempre o que un quere, e que moitas veces te sorprende para mal, pero outras moitas veces te sorprende para ben. É unha cuestión de ir xogando e remando; hai veces que perdes, outras que gañas, e outras que perdes e gañas, porque aprendes.

P: Como coruñés e deportivista, que connotación ten o feito de ser o responsable do novo himno do Deportivo da Coruña polo seu 120º aniversario? Sabes xa que enfoque lle vas dar?
R: Ben, como é algo que se vai contar máis adiante, tampouco podo adiantar moito agora. O que si che podo dicir é que estou que non mexo (risas), que me fai moitísima ilusión, que son deportivista a morte e que levo vendo os partidos do Dépor desde que teño uso de razón. O club contactou comigo e síntome súper gabado; síntome tamén con esa responsabilidade, pero sobre todo co orgullo de que mo encargasen a min. Estou traballando por riba das miñas posibilidades; é a canción á que lle estou dando máis importancia na miña vida con moita diferenza, sobre todo porque asumo unha responsabilidade colectiva, é outro enfoque. Parto dun sentimento xenuíno persoal, pero que está ligado a unha afección enorme que vai máis alá da miña cidade e que mira ao mundo, polo que ten que conectar con deportivistas con realidades diferentes, pero cun equipo común. Entón, a ver se consigo o que pretendo e se conecta; penso facelo desde o amor, o cariño, o orgullo, a responsabilidade e o deportivismo.•