Falamos con Iván Patiño sobre a duocédima edición do Fancine de Lemos, a transmisión da cultura cinematográfica á xuventude e o auge da tecnoloxía

P: Como xorde a idea de organizar o Fancine de Lemos?
R: Pois mira, o festival nace en 2014 da man de Carlos Álvarez e máis eu. Nós estudáramos na Escola de Cine de Ponferrada, e vimos como unha especie de baleiro arredor deste tipo de festivais, e pensamos que estaba ben facer algo así. Desde a primeira edición tivo moito impacto, e vimos que era necesario continuar, deixar a broma a un lado e tratar de confeccionar un festival de cine máis potente. Aquí seguimos na loita, doce anos despois. Basicamente, o Fancine de Lemos nace desa necesidade e dese amor polo xénero.
P: A duodécima edición do Fancine de Lemos renderá homenaxe á icónica película Scanners, dirixida por David Cronenberg. A que se debe a predisposición do festival cara ao xénero fantástico e de terror?
R: Hai varias razóns. O plantexamento inicial consistía en facer algo máis autoral, pensamos na posibilidade de organizar eventos de cine experimental, pero no momento en que sacamos o festival só había dous festivais de xénero en Galicia, e ningún estaba en Lugo. Entendemos que aí había un nicho e decantámonos por ese camiño. Outra razón é o amor por este tipo de directores e de cine, e a terceira radica no ben que conecta co público. Ao final, estás xerando un espectador moi fiel ao xénero, que conecta moi ben co festival, o que che permite crear unha fanbase que nunca falla.
P: Falabas do amor polo cine que impulsou o lanzamento do festival doce anos atrás, e tamén comentaches a boa acollida por parte do público. Resulta difícil trasladar a cultura cinematográfica ás novas xeracións?
R: Son moi crítico con todo o que ten que ver coas novas tecnoloxías, co exceso de publicidade e co maltrato ao formato. Porén, pasan os anos, e cando vou a festivais máis importantes como Sitges ou Cannes, noto que a forma de conectar co cine segue intacta. Chámame a atención que, a pesar dos perigos que hai soltos, a relación co cinema continúa sendo a mesma que hai cen anos. Mantense esa maxia de entrar nunha sala e que un halo de luz pase pola túa cabeza e te conecte coa pantalla. É certo que noto que o espectador novo é máis novo, non ten a mesma cadencia ca nós, e vese en películas máis pausadas. Por exemplo, lembro que aquí funcionou moito mellor Tren a Busan, unha película de zombis que non para nin un segundo, que O Exorcista, quizais a película máis importante do xénero. Este fenómeno fala un pouco diso: aínda que a conexión siga vixente, o ritmo co que a nova xeración ve cine pode ser diferente. En todo caso, amosan moito interese e probablemente teñan máis coñecemento do que tiñamos nós.
P: Se miramos a cartelera actual, atopamos tres ou catro películas de terror, o que confirma o seu ascenso como xénero mainstream. Como abordades este cambio de popularidade?
R: Tes toda a razón, o terror converteuse en mainstream. Cada semana tes diferentes producións en cartelera, como é o caso de Obssesion, unha película feita con catro duros que está recadando centos de millóns. Pregúntome se pasaría o mesmo con comedias románticas ou cine bélico, e creo que non. Chámame a atención que xéneros como a comedia romántica, o cine bélico ou os westerns estean desaparecendo, mentres o terror segue evolucionando, cambiando as súas premisas fundamentais. Penso que o seu éxito se debe a que nunca perde a frescura. Nós tratamos de abarcar todo o posible, entender esa evolución e poñer en valor películas que a reflictan. Estamos ilusionados porque parece que o terror se recoñece polo que é: un xénero que conecta moi ben coas novas xeracións e coas novas formas de comunicación.
P: Ao longo destes doce anos, seguindo a traxectoria do concurso de curtametraxes do festival, que valoración fas da evolución cualitativa das propostas? Por outra banda, non es partidario das novas tecnoloxías, pero hai directores e estudos que comezan a incorporar IA ás súas producións. Aceptaríades un curto feito integramente ou maioritariamente con IA?
R: Bueno, habería que debatilo. Seguramente o resto do equipo me convencería de que o lóxico sería aceptalo, porque haberá que entender que estas ferramentas son facilitadoras. A min moléstame máis a forma de ver cine que a de facelo. Para min, facer cine é un acto de amor, e é o mesmo acto de amor rodar en 35mm ca cun móbil. O que non entendo é que unha máquina faga todo o traballo; iso si que non o podería consentir. Entendo que funcione como ferramenta que axude a sacar adiante unha película ou un curto, pero non como substitutivo. Haberá que mirar cada caso, ver canto ten de IA e canto de orixinal, pero polo de agora, si e non. Por outra banda, quero destacar o concurso de curtametraxes, o eixo principal do festival, un formato co que comecei hai vinte anos e no que mellor o paso. É unha marabilla ver as propostas que chegan: das 198 recibidas este ano quedou unha selección moi potente de 25 curtos. Iso permite que, nun bloque dunha hora e media, poidas ver sete ou oito curtametraxes moi coidados, que van desde Galicia ata o ámbito nacional e internacional. É un formato que o Fancine de Lemos apoia moito.•




