O Comité de Patrimonio Mundial pide revisar e completar a candidatura tras o informe desfavorable de Icomos, mentres as institucións confían nunha nova oportunidade e a FEARS reclama cambios de fondo no expediente

A Ribeira Sacra mantén aberta a súa carreira cara ao Patrimonio Mundial despois de que o Comité de Patrimonio Mundial da Unesco decidise non aprobar neste momento a súa inscrición e pedir unha revisión do expediente. O organismo concedeu un novo prazo para completar información e introducir axustes técnicos antes dunha nova avaliación. Icomos recomendara non incorporar o territorio ao considerar que non cumpría os criterios de integridade e autenticidade.
DIVERSIDADE DE VALORACIÓNS ENTRE AS INSTITUCIÓNS
O resultado provocou valoracións diferentes entre as institucións implicadas e a FEARS. Mentres a Xunta, o Concello de Monforte de Lemos e a Deputación de Lugo interpretan a resolución como unha oportunidade para reforzar o expediente, a FEARS considera que as dificultades detectadas forman parte dun problema estrutural da candidatura e reclama revisar o expediente.
O alcalde de Monforte, José Tomé Roca, valorou a decisión como unha oportunidade. O rexedor explicou que a emenda presentada por Perú, Tanzania e Ucraína contou co apoio de dous terzos dos membros asistentes, permitindo manter aberto o proceso e presentar información adicional. “A emenda presentada por Perú, Tanzania e Ucraína e o voto favorable de dous terzos dos membros asistentes, supuxo unha nova oportunidade para presentar con maior detalle a nosa candidatura e solventar os aspectos que necesiten aportación de datos ou información adicional”, afirmou.
Tomé tamén destacou a creación dunha comisión de apoio de Icomos destinada a facilitar o traballo co Goberno de España para resolver as cuestións pendentes. O alcalde considera que esta vía permite manter as expectativas de que a Ribeira Sacra poida acadar o recoñecemento internacional.
Para o alcalde monfortino, a declaración non é imprescindible para acreditar os valores do territorio. “A Ribeira Sacra non necesita ningún carné, pero é verdade que este recoñecemento axudaría á promoción a nivel mundial e suporía un empuxón máis de cara a que a Ribeira Sacra sexa máis coñecida, máis visitada e mellor valorada”, sinalou.
Desde a Xunta, o conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos, cualificou a resolución como un “escenario favorable”. Defendeu que o prazo adicional permitirá realizar os axustes necesarios e achegar nova documentación antes da seguinte sesión do Comité.
López Campos puxo en valor o acordo para crear unha misión especial de apoio de Icomos. O Goberno galego defende que a proposta se fundamenta nos atributos excepcionais dunha paisaxe construída arredor do uso da auga, desde os canóns e vales fluviais ata o patrimonio hidráulico representado por muíños, centrais e saltos de auga.
O conselleiro tamén destacou o traballo realizado pola Xunta na conservación do patrimonio da comarca. Segundo os datos achegados pola Administración autonómica, o investimento rolda os oito millóns de euros e permitiu executar máis de 90 actuacións en igrexas, mosteiros, museos, castros e xacementos romanos.
A Deputación de Lugo mantivo igualmente o seu apoio ao proceso. A súa presidenta, Carmela López, afirmou que respecta a decisión da Unesco, pero insistiu en que a Ribeira Sacra reúne os valores necesarios para formar parte da Lista do Patrimonio Mundial. A resolución abre unha nova fase para reforzar o expediente.
López destacou a combinación de patrimonio natural, histórico e etnográfico, con elementos como os canóns do Miño e do Sil, a viticultura heroica, os mosteiros, as igrexas, os camiños e as aldeas. A institución provincial asegurou que continuará colaborando coas administracións implicadas para responder ás consideracións formuladas polo Comité.
A FEARS, EN TÉRMINOS DE “FRACASO TÉCNICO E POLÍTICO”
A FEARS mantén, porén, unha posición crítica coa candidatura. A federación considera que o expediente actual parte dunha delimitación territorial que non responde á evolución histórica da Ribeira Sacra e cuestiona a capacidade para demostrar unha continuidade entre diferentes elementos da paisaxe. Para o colectivo, o informe de Icomos debe ser asumido como unha avaliación técnica que obriga a reconsiderar o proxecto.
Entre as súas demandas figura coñecer o respaldo real da poboación. A FEARS propón celebrar un referendo nos concellos incluídos no ámbito do BIC Ribeira Sacra para determinar se existe apoio social suficiente á continuidade da candidatura, con mesas separadas nas parroquias ribeirás.
Tamén reclama un estudo sobre os impactos dunha futura inscrición, especialmente en relación coa masificación e a transformación de determinados espazos. A estas medidas engade a creación dun comité científico transparente, coordinado coa misión de asesoramento de Icomos, e a publicación dos recursos públicos destinados ao proceso nas últimas tres décadas.
A decisión da Unesco sitúa así a Ribeira Sacra ante unha nova etapa. As administracións prepararanse para revisar e completar a candidatura, mentres a FEARS reclama cambios máis profundos e unha maior participación social. O seguinte exame do expediente determinará se as modificacións introducidas permiten superar as reservas expresadas por Icomos e achegar o territorio ao recoñecemento internacional.






